| WITAMY W HETMAŃSKIM GRODZIE | |
| Start | Piątek, 3 września 2010 |
Ciekawostki
Dawno temu
Hejnał
Imprezy
Kalendarium
Katalog
Kuchnia
Mapa
Pocztówki
Roztocze
Twierdza
Video
Za bramami
Zabytki
Zamoyski
Zdjęcia
ODNALEZIONY Portret Jana Zamoyskiego, jedyny wykonany za jego życia. Więcej Kontakt Mapa strony 466 175
wizyt od 01.01.2006 Aktualizacja 2 września 2010 | Zamość powstał dzięki Janowi Zamoyskiemu (1542 - 1605), ale na charakter miasta wpłynęli też inni ludzie. Do najważniejszych należał architekt Bernardo Morando, ale byli też przecież inni. Ich sylwetki przedstawiamy TUTAJ. 
Hetmański gród Kanclerska stolica Miasto idealne Padwa północy Perła renesansu Hetmański gród - zawdzięcza swe powstanie spotkaniu dwóch niezwykłych ludzi - Jana Zamoyskiego z Bernardem Morando. Kanclerz Zamoyski chciał w szczerym polu wybudować miasto, architekt Morando wiedział, jak to zrobić. Przez 25 lat współpracy ci dwaj ludzie stworzyli wspaniałe dzieło, które w niewiele zmienionym kształcie przetrwało do dziś. Zamość jest najlepiej zachowanym miastem w Europie o całkowicie renesansowym rozplanowaniu. Żadne polskie miasto nie zostało wybudowane z taką precyzją, planem i dbałością o szczegół. Zamoyskim kierowało umiłowanie sztuki i patriotyzm, praktycyzm i ambicja. Miasto jest więc piękne, ale i obronne - od początku swego istnienia pełniło ważną funkcję militarną, chroniło granicę Polski. Poza tym przynosiło założycielowi zyski i dawało splendor, gdyż Zamość był wielkim centrum handlowym, ale miał też wspaniały pałac, ratusz, arsenał, kolegiatę i Akademię.  Kanclerska stolica - była reprezentacyjną siedzibą Zamoyskiego i centrum jego magnackich włości - ordynacji. Stąd zarządzano wielkim majątkiem, tu podejmowano decyzje. Miasto zaplanowano prosto i logicznie. Miało trzy kwadratowe place, siatkę szerokich ulic, duże parcele na renesansowe kamienice i po jednej świątyni dla każdego wyznania. Wygodne i nowoczesne miało też swoje niezależne od Rzeczypospolitej sądownictwo, tu obradował i prawa ustanawiał Trybunał Zamojski.
Zamość miał także swoje własne wojsko. W czasach pokoju ordynacji broniło 200 żołnierzy. W razie wojny - nadal pod dowództwem hetmana - stawali w obronie kraju.
 Miasto idealne - zostało bardzo dokładnie przemyślane, by wszystkie jego elementy zgodnie ze sobą współgrały. Panuje w nim symetria, przejrzysty ład architektoniczny i styl najczystszego renesansu. Rynek Wielki jest kwadratem, w każdym z jego boków znajduje się osiem kamienic, ulice tworzą szachownicę.
Miasto miało być organizmem żywym i doskonałym. Pierwotnie zaprojektowano je jako regularny sześciobok, jednak potem Zamoyski polecił włączyć w mury miasta swoją rezydencję. Poza tym jego kształt dostosowano do przepływających obok rzek, by wykorzystać je do wzmocnienia obrony. Tak powstał dzisiejszy nieregularny siedmiobok. Morando wykonał "malowanie placu na miasteczko", czyli plan Zamościa w kształcie człowieka leżącego na wznak. Jego głowę stanowi pałac, płuca to Akademia Zamojska i kolegiata, serce - ratusz, a kręgosłup to ulica Grodzka, która biegnie wzdłuż całego miasta od Bramy Lwowskiej aż do pałacu. Ręce i nogi (bastiony) bronią dostępu do miasta. Trzy kwadratowe rynki, trzy bramy, trzy gmachy głównych instytucji też tworzą trójcę doskonałą. 
Padwa północy - ma niewątpliwie charakter rodem z Italii. Urodzony w Padwie Morando wzorował się na włoskich miastach. Renesansowe kamienice z podcieniami i attykami są niezwykle podobne do domów patrycjuszy weneckiej republiki. Bramy Zamościa wybudowano w stylu rzymskiego antyku, jak łuki tryumfalne.
Nie tylko wygląd, ale i włoską dbałość o rozwój handlu zaszczepił nad Łabuńką Jan Zamoyski. Położony na skrzyżowaniu szlaków handlowych Zamość od początku swego istnienia dbał o kupców. By zachęcić ich do przyjazdu i osiedlenia się, miasto przyznawało im przywileje - dziś powiedzielibyśmy ulgi podatkowe, zwolnienia z czynszu i ceł. A dla rzemieślników Zamoyski zorganizował przedsiębiorstwo kredytowe.  Perła renesansu - w całości jest dziełem sztuki, błyszczy na mapie Polski jako kulturalne i intelektualne centrum. Piękno miasta zawiera się w kompozycji planu, brył budowli, placów i ulic powiązanych ze sobą w harmonijną całość w jednolitym renesansowym stylu. Wygląd miasta nawiązuje do odrodzonej idei starożytnego forum, w którego centrum znajduje się publiczny plac otoczony arkadami.
Akademia Zamojska zatrudniała wielkich uczonych, dawała studentom wszechstronne wykształcenie - była uczelnią, której myśl intelektualna promieniowała na cały kraj. Przy Akademii działała bursa (internat), w której mieszkało 50 niezamożnych studentów. Szkoła zapewniała im pełne utrzymanie, ubranie i książki. Zamość to również przykład renesansowej tolerancji, mozaika narodowościowa i wyznaniowa. Wkrótce po ukończeniu budowy rzymsko-katolickiej kolegiaty w mieście wzniesiono cerkiew, kościół ormiański i synagogę. Jednym słowem w Zamościu renesans, kult nauki i tolerancja tworzą nierozerwalną więź. |
| © Zamość zadziwia - www.zamosc.wonder.pl | |